Autorka ciekawie prezentuje swoją czteroletnią pracę na stanowisku wychowawcy i nauczyciela fizyki w klasie I-IV matematyczno-fizycznej w Liceum im. Księdza Adama Czartoryskiego w Puławach (lata 1970-1974). Ukazuje założenia zmodernizowanego przez zespół nauczycieli procesu nauczania matematyki i przedmiotów przyrodniczych w oparciu o zasadę indywidualizacji kształcenia. Następnie wnikliwie charakteryzuje uczniów po czterech latach badań eksperymentalnych, ukazując m.in. ich wyniki w olimpiadach przedmiotowych (10 finalistów), oraz na egzaminach wstępnych na wyższe uczelnie (wszyscy przyjęci).

Sprawdzone w liceum puławskim założenia kształcenia wielostronnego próbuje autorka przenieść do szkół podstawowych w Puławach i w Warszawie oraz do szkół wiejskich w Rzyrzynie i Izabelinie. W sposób pogłębiony przedstawiona jest w książce praca lekcyjna w oparciu o metodę wykładu, pracy grupowej uczniów - nad rozwiązywaniem problemów i pracy indywidualnej, a także sposoby oceniania wiedzy i umiejętności odpytywanych uczniów z uzasadnieniem wystawianej przez nauczyciela - oceny.

W książce ukazano jak zmieniał się ideał wychowania na przestrzeni wieków: począwszy od Greków i Rzymian, poprzez średniowiecze, lata renesansu, rewolucję przemysłową XIX wieku, poprzez pierwszą wojnę światową do czasów współczesnych. Następnie autorka charakteryzuje główne systemy wychowawcze uformowane i rozwijane po drugiej wojnie światowej, system wychowania chrześcijańskiego, system wychowania liberalnego, system wychowania socjalistycznego, system nacjonalistycznoislamski krajów arabskich.
Następnie są w książce takie zagadnienia, jak charakter moralny, wychowanie jako wdrożenie młodych do samowychowania. Tworzenie szkolnego środowiska wychowawczego i in.

Książka cieszyła się dużą poczytnością (miała dwa wydania), a to ze względu na ukazanie wielu praktycznych rozwiązań działalności samorządów uczniowskich w różnych szkołach. Zaprezentowane są też w książce Regulaminy Szkolne a także Umowy Społeczne zawierane pomiędzy uczniami i nauczycielami. Omawiane są też wyniki wielu ankiet kierowanych przez samorządy szkolne zarówno do uczniów, jak i do nauczycieli

Z książki poznamy wiele programów klas autorskich, zrealizowanych zarówno w szkołach podstawowych, jak i w szkołach średnich. Najciekawsze są programy tworzone w aspekcie intensyfikacji działań wychowawczych, takich jak: klasy współpracy koleżeńskiej, wszechstronnej aktywności społeczno-użytecznej, klasy opartej na wartości wychowania rodzinnego, klasy nastawionej na wyrównywanie braków w zakresie opanowywania treści programowych itp.

"Dzieje zachwytu" - to jedna z najciekawszych książek pedagogicznych ostatnich lat. Napisało ją dwoje wychowawców: Aleksandra i Jacek Kurkowie, wraz z uczniami, przedstawiając dzieje swojej klasy autorskiej, humanistyczno- dziennikarskiej, na przestrzeni czterech lat nauki w III LO im. Stefana Batore-go w Chorzowie.


W książce przedstawiono koncepcję kształcenia zdolnych wypracowaną i wdrożoną w liceach zrzeszonych w Towarzystwie Szkół Twórczych i Stowarzyszeniu Szkół Aktywnych. Naczelna zasada organizacyjna na-szych szkół dla zdolnych, to "Maximum integracji wszystkich uczniów i minimum separacji wybitnych". W drugiej części książki ukazano pracę z uczniami zdolnymi na lekcjach różnych przedmiotów.


Książka zawiera rozwój poglądów na genezę i szkołę zdolności. Czy zdolności są stałym, dziedziczonym składnikiem osobowości, czy też kształtują się one i rozwijają w ciągu życia człowieka? Przedstawiono też metody kształcenia zdolnych w Polsce i w innych krajach demokracji wolnorynkowych. W drugiej części książki zaprezentowano osiągnięcia i metody pracy uczniów wybitnie uzdolnionych i ich nauczycieli.

Autor, Krzysztof Karulak, wybitny wychowawca i nauczyciel języka polskiego w Liceum Henryka Sienkiewicza w Płońsku, a także wieloletni, poczytny redaktor "Głosu Nauczycielskiego w książce pt. Szkoły Twórcze, czyli edukacja w ruchu" przedstawił cykl prezentacji wybitnych szkół, które permanentnie reformują się i na dodatek, jak pisze, reformują się skutecznie! Równocześnie, jak podkreśla autor, ukazywanie życia szkolnego "na gorąco" to jedna z najistotniejszych, ale i najtrudniejszych form prezentacji.

W obszernej monografii szkoły pt. "Z muzą w herbie" Krzysztof Karulak opisuje wnikliwie funkcjonowanie w I LO w Płońsku klas autorskich humanistyczno-teatralnych, humanistycznych o profilu prawno-ustrojowym, humanistyczno-filozoficznych, biologiczno-chemicznych, typu medycznego, menedżersko-informatycznych, matematyczno-fizyczno-technicznych itp.

Warto podkreślić, że książka pt. "Wychowanie w szkole gimnazjalnej" adresowana jest zarówno do uczniów, jak i do nauczycieli. Omówiono w niej przede wszystkim cechy charakterystyczne okresu dorastania, takie jak: chwiejność emocjonalna, nadmierny krytycyzm, a następnie przechodzenie do okresu młodości: dojrzewanie społeczne i intelektualne, rozwój zainteresowań płcią odmienną i in. Książka zawiera też wiele interesujących ankiet kierowanych do uczniów, nauczycieli i rodziców.

W książce omówiono 36 tematów wychowawczych, pogrupowanych w 5 bloków twmatycznych:
1. Rozwijanie potrzeb samopoznania i kierowania własnym rozwojem.
2. Nabywanieumiejętności współżycia i współpracy z innymi ludźmi.
3. Przygotowanie do życia rodzinnego i obywatelskiego.
4. W poszukiwaniu określonych wartości życia.
5. O metodach skutecznego uczenia się i nauczania.

Towarzystwo Szkół Twórczych od początku swojej działalności (1983r.) zbiera, opracowuje i popularyzuje osiągnięcia Polaków w międzynarodowych olimpiadach przedmiotowych i konkursach. Począwszy od 2004 roku współpracujemy w tym zakresie z Konferencją Rektorów Akademickich Szkół Polskich.


Kształcenie zdolnych powinno rozpoczynać się w szkole podstawowej, a nawet wcześniej. Zwraca na to uwagę m.in. Danuta Brodzińska w swojej pracy pt. "Kreatywność i jakość w kształceniu i wychowaniu".